ابو القاسم سلطانى

378

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

قسمت قابل مصرف : سرشاخه‌ها ، ميوه و شيرابه گياه است . خواص و موارد مصرف : شيرابه تازه آن مقوى ، مسهل و مدر مىباشد و از آن يك نوشيدنى مست‌كننده به نام Toddy تهيه مىنمايند كه به بيماران ديابتيك داده مىشود جوشانده سرشاخه‌ها به صورت غرغره براى تقويت لثه و دندان و خاكستر آن براى شستشوى دندان استفاده مىشود . در پاكستان براى تقويت قوه باه و تصفيه خون مصرف مىشود . ( 1 * ) - از مخزن الادويه ص 169 Code - 982 كندر ( افريقائى ) Boswellia carteril Birdwood كندر گم رزينى است كه از دو درختچه Boswellia carterii Birdw ( درخت كندر افريقا ) و Boswellia serrata Roxb ex Colebr ( درخت كندر هند ) به دست مىآيد . درختچه كندر افريقا ، كركدار و بلندى آن حدود 2 متر است و شاخه‌هاى متعدد آن در قسمتهاى انتهائى ساقه ظاهر مىشود برگ‌ها از 7 تا 15 برگچه دندانه‌دار تشكيل شده است گل‌هاى نر و ماده آن مجتمع به صورت خوشه‌هاى دراز و به رنگ سفيد مىباشند اين درختچه در شرق افريقا ، جنوب عربستان بويژه در سومالى و سواحل خليج عدن رويش دارد كندر افريقا به شكل قطعات اشكى يا بزرگتر به قدر شاه‌بلوط به رنگ كاه ، مستطيل يا كروى مىباشد و زير دندان نرم مىشود و كندر شاه‌بلوطى قرمزرنگ و غير خالص است . درختچه كندر هندى داراى چوب سفيد ، سخت و مانند كندر افريقائى داراى كانالهاى رزينى مىباشد و در نقاط خشك هند بخصوص در پنجاب مىرويد و كندر تهيه‌شده از آن به شكل پارچه‌هاى اشكى بزرگتر از كندر افريقا و رنگ آن زرد و نيم‌كدر و كروى است . براى تهيه كندر در تنه درخت شكافى ايجاد مىنمايند تا گم رزين به شكل شيرابه سفيدرنگى خارج شود كه خيلى زود به صورت قطعات كوچك مىبندد . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : كندر از زمانهاى بسيار دور شناخته شده است به اكدى آن را " لبانو " به آشورى " لوبانو " به آرامى " لبوتا " به سانسكريت كندروس Kundurus و Sallaki به اوستا " و هوگئونه " Vohu gaonah ( نام مشترك با صندل ) به يونانى خندرس ليبانو Khondros libanou و به پهلوى آن را Kundur مىناميده‌اند . قبل از اسلام كندر افريقائى با نام لبان Loban كه معرب از " لبونا " عبرى است از يمن به هند و كندر هندى با نام كندر از هند به عربستان صادر مىشده است . ابو نعيم و عبد إله بن عباس گويند كه حضرت محمد ( ص ) اول شب كندر را در آب خيسانده و صبح پس از شيرين كردن آن را مىنوشيده و فرموده‌اند كه كندر حافظه را زياد مىكند . ابو جعفر گويد كه ايشان